Jurriaan is weer thuis
De restauratie vordert gestaag. De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan het interieur en de installaties. De behangschilderingen van Jurriaan Andriessen zijn na een ingrijpende restauratie weer terug in de eetzaal.
Ander belangrijk nieuws is dat het restauratieproject genomineerd is voor de titel 'Meesterrestauratie 2027'. Een prijs ingesteld door de Nationale Monumenten Organisatie.
Er zijn vijf kandidaten: Stadhuis Gouda, Museum Prinsenhof Delft, Westfries Museum Hoorn, Oud Herlaar te Sint-Michelsgestel en Huis te Manpad.
De voordracht is als volgt:
'Het hoofdgebouw van buitenplaats Huis te Manpad laat zien hoe je een monument met een rijke
gelaagdheid kunt restaureren zonder het terug te brengen naar één historisch moment.
Bijzonder zijn onder meer de restauratie van de achttiende-eeuwse Andriessenzaal, het herstel van vloeren en de zorgvuldige verduurzaming met onder meer biobased isolatie.
Het project laat zien hoeveel kennis, onderzoek en vakmanschap nodig zijn om historische kwaliteiten te behouden én opnieuw beleefbaar te maken.'
Bij de toekenning van de prijs kijkt de commissie met de '360º-blik':'De commissie kijkt niet alleen naar het eindresultaat, maar vooral naar de synergie tussen de opdrachtgever, de architect en de uitvoerder. Alleen wanneer zij vanuit een gedeelde visie samenwerken, kan een restauratie uitgroeien tot een meesterrestauratie.'
Reconstructie moestuin
De historische buitenplaats Huis te Manpad gaat haar moestuin reconstrueren en stap voor stap in gebruik nemen. De moestuin bevindt zich naast de bekende slangenmuur en behoort ook tot het oorspronkelijk ontwerp van vermoedelijk Adriaan Speelman (circa 1740). Door de eeuwen heen is de moestuin op Huis te Manpad voor zeer uiteenlopende teelten en gewassen gebruikt.
Vanaf 2027 brengen we in de moestuin allerlei verhalen rond de historische buitenplaats tot leven. In de moestuin kun je straks letterlijk door de tijd reizen en zien hoe de teelt van gewassen en bloemen zich door de eeuwen heen, vanaf 1450 tot nu heeft ontwikkeld .
De moestuin bestaat straks uit verschillende plantbedden die elk een specifieke periode uit de geschiedenis vertegenwoordigen. Zo staan in het bed over de periode rond 1650 de bloemen en de stillevens van Judith Leyster en haar tijdgenoten centraal. De bijzondere duinpiepers van David Jacob Van Lennep vind je terug in een plantbed rond 1850. In het plantbed uit de 21-ste eeuw zie je ook zonnepanelen, waarmee energie wordt geoogst.
Hoewel we pas begin volgend jaar met het zaaien en inplanten van de bedden van start gaan, is er achter de schermen al veel werk te verzetten. Word je nu al enthousiast over dit unieke project op een bijzondere plek, en ben je een ervaren (moes)tuinier die ook wil meewerken aan de voorbereiding, laat ons dat alvast weten via
moestuin@huistemanpad.nl. In het najaar starten we de werving van vrijwilligers voor het samen onderhouden van de moestuin.
Open monumentendag 2026
De Open Monumentendag wordt ieder jaar in het tweede weekend van september georganiseerd door Stichting Nederland Monumentenland,
in samenwerking met meer dan 300 lokale comités en 18.000 vrijwilligers door het hele land. Het evenement trekt jaarlijks circa 1,8 miljoen bezoekers.
Tijdens Open Monumentendag worden duizenden monumenten in Nederland opengesteld voor het grote publiek en
worden er talloze verschillende activiteiten georganiseerd: tentoonstellingen, rondleidingen, fietsroutes, wandelingen,
en activiteiten voor jongeren.
U bent van harte welkom op de speciale rondleidingen op zaterdag 12 september. Vanaf 11.00 uur staat er een gids klaar om alles te vertellen over Huis te Manpad. Over vroeger maar zeker ook over de huidige ontwikkelingen. Het 'grote' huis wordt verbouwd en is niet toegankelijk.
De gids neemt u mee door het park voor een wandeling van maximaal 60 minuten.
De laatste rondleiding start om 15.00 uur bij de toegangspoort aan de Herenweg te Heemstede.
Op zondag 13 september is Huis te Manpad gesloten. De wandeling is gratis, aanmelding is niet nodig.
Stengelloze sleutelbloem
Stinzenplanten
De sneeuwklokjes en de winterakonieten zijn dan wel uitgebloeid maar in het park staan nog vele andere soorten 'stinzenplanten'.
De veengrond van de strandvlakte vermengd met wat zandgrond van de strandwal maakt het Huis te Manpad heel geschikt voor dit soort, van oorsprong buitenlandse planten. Het is het biotoop van de 'geestgronden achter de duinen'.
Wat denkt u bijvoorbeeld van deze bleekgele stengelloze sleutelbloem? Kom genieten van alle bloeiende voorjaarsplanten op een rondwandeling op zaterdagochtend of dinsdagmiddag.
Bosuil
Zijn er wel genoeg muizen?
In de uilenkast op Huis te Manpad zit momenteel een bosuil. Bij de controle van de kast bleek de vogel al te broeden. Hoeveel eieren er al gelegd zijn, is nog niet duidelijk.
Het is te hopen dat er in het park van Huis te Manpad straks genoeg kleine zoogdieren zoals muizen voorhanden zijn, want even verderop zit een kerkuil te broeden. En die heeft al zes eieren.
De concurrentie is dus groot. Mocht er een tekort aan muizen zijn, dan schakelt moeder uil over op ander voedsel, zoals kikkers of padden. Maar die zijn toch minder lekker dan zo'n woelmuisje.
Japans hoefblad
Japans hoefblad
In het Agterse Bosch, langs de Leidsevaart, staat een opmerkelijke plant. Net als de inheemse versie begint in het voorjaar de bloei, om pas later enorm grote bladeren te gaan vormen. Het is japans hoefblad.
In het vochtige biotoop van de veengrond doet deze exotische plant het goed. Je zou het bijna een 'stinzenplant' kunnen noemen. In Japan waar de plant zoals de naam al aangeeft vandaan komt wordt de plant ook gegeten. Zowel de bloemen, als de bladstelen. Een beetje zoals de bekende rabarber.
Leifruit snoeien
Demonstratie leifruitsnoeien
Voor de speciale excursie over het leifruit hadden zich 12 personen opgegeven. Excursiecoördinator Peter de Jong vertelde over de geschiedenis van deze speciale manier van fruitkweken en de unieke slangenmuur op Huis te Manpad.
Het was Debora Elias, weduwe van Dirk van der Meer, die naar aanleiding van een tuinontwerp van Adriaan Speelman opdracht gaf tot de bouw van deze slingerende muur. Dat was rond 1740. Een bakstenen muur houdt goed de warmte vast en de slingervorm maakt het mogelijk om zonder steunberen, die de muur overeind houden, te bouwen.
Na deze uitleg vertelde Fred van der Hengst over de verschillende leivormen en wat de techniek van het snoeien is om tot de gewenste vorm te komen. Langlot, kortlot. Bloesemkoppen en slapende knoppen en de speciale manier van opbinden met wilgentenen. En hoe je slapende knoppen kan activeren door de boom te 'peinigen'.
Fred is de voormalige tuinbaas en kan vol liefde vertellen over zijn leifruitbomen. Hoe fraai het 'Belgisch Hek' is, fruitbomen die langs een hoge muur in een ruitverband zijn gesnoeid.
Zoon Bas, de huidige tuinbaas, had voor koffie en thee gezorgd. Voor de deelnemers was er een informatiepakket over de historie en de techniek van het leifruitsnoeien. Na een korte rondleiding door het park gingen de deelnemers tevreden huiswaarts.
Speciale excursie op 7 maart!
Op zaterdag 7 maart, om 13.00 uur, geven de tuinbazen van Huis te Manpad een speciale excursie over de techniek van fruitbomen snoeien. De boomgaard van Huis te Manpad is wereldberoemd vanwege het grote aantal leifruitbomen.
Velen zijn daar in een heel specifieke vorm gesnoeid. Hoe dat gebeurt vertellen Bas van der Hengst (de huidige tuinbaas) en zijn vader Fred van der Hengst (voormalig tuinbaas).
De techniek van fruitbomen snoeien in allerlei leivormen is een eeuwenoude praktijk die vermoedelijk al sinds de Middeleeuwen wordt toegepast.
Het is ontstaan in Europa, met name in kloostertuinen en paleistuinen, waar monniken en tuinlieden methoden ontwikkelden om fruitbomen in beperkte ruimtes
te laten groeien en hun opbrengst te maximaliseren.
De techniek werd verder verfijnd en populair in Frankrijk en Italië. Vooral in de tuinen van kastelen zoals Versailles werden leibomen gebruikt als onderdeel van de geometrische tuindesigns.
Leifruitbomen waren niet alleen functioneel, maar ook een esthetisch element in formele tuinen.
Wilt u alles weten over leifruit?
Meld u dan aan voor een excursie via de e-mail: tuinbaas -apestaartje- huistemanpad.nl. De wandeling start om 13.00 uur. Vertrek is bij de toegangspoort aan de Herenweg.
Excursie door het park
Wandelingen weer van start
Gaat u een keer mee op een wandeling om te zien of de sneeuwklokjes al bloeien? Op Huis te Manpad staan verschillende soorten.
Vanaf dinsdag 3 februari begint het excursieseizoen weer.